Dure hekjes

Het kinderlijk genoegen dat veel mensen beleven in de aanbidding van een koningshuis begint steeds pijnlijker te worden met deze koning.

Als klein ventje toonde onze kroonprins al een overduidelijke afkeer van nieuwsgierige lieden, die overigens kritiekloos zijn handel en wandel volgden. Koddig schold hij op journalisten. Helemaal afgeleerd heeft hij die afkeer nooit.

Dat eeuwige gezeur over zijn spending problem hangt hem allang de keel uit. Dat hij in zijn adolescentenjaren de bijnaam Prins Pils verwierf deerde hem niet. Al feestend trok hij de wereld over en trof daar de gelijkgestemde wereldburger Maxima. Ook al een van het type feestbeest met weinig gevoel voor maat houden.

Maar net iets slimmer dan haar aanstaande echtgenoot. Zij wist haar wereldreizen in te kleden als promotie voor microkredieten voor de allerarmsten. Zijn moeder wist hem lange tijd in toom te houden en behoudens enkele uitglijders – een kostbaar optrekje in Mozambique – viel het allemaal nog mee.

Goede pr-lieden en een slaafse premier wisten zijn misstappen met de mantel der liefde te bedekken. Zo nu en dan een bewogen toespraakje en we waren weer overtuigd van de betrokkenheid van onze toekomstige koning.

Helaas, nu hij zelf de baas is zijn de remmen los. Waar het kan laat hij de staat opdraaien voor zijn kostbare ideetjes, zoals aanlegsteigertjes bij zijn naast die van bevriend staatshoofd Poetin gelegen Griekse villaatje, een stuk grond met hekje van een half miljoen erbij. Ach, het moet allemaal kunnen.

En als het dan helemaal niet anders kan weet hij wel eens zelf een leuk speeltje te bekostigen, zoals een speelbootje van acht ton. Ach, hij doet toch ook iets nuttigs met water. Leuke toespraken op watercongressen maken weer veel goed. De omgang met bedenkelijke sportbobo’s is een beetje een smetje op het koninklijk blazoen, maar goed bij sport, ach…

In een bananenmonarchie als Nederland kan veel. Waar iedereen dankzij het beleid uit de oude doos van de opeenvolgende kabinetten Rutte moet inleveren, deert dit de vorst niet. Het gaat hem niet aan, behalve dan bij het verplichte nummer op Prinsjesdag. Vervelend maar ja, je moet toch wat om de schijn op te houden.

Dankzij Maxima scoort de hooggeplaatste nog lekker in de populariteitspolls. Maar het begint een beetje te rommelen. De grote feestpartij in de wereld van de jetset begint een groeiend aantal mensen de keel uit te hangen. Ook mensen die het niet eens zo zeer om het geld gaat. Het is en kwestie van principes geworden.

Helaas wordt hij meer en meer een voorbeeld van Piketty’s ongelijkheidsamenleving. Voor een rijke particulier mag dat en zal het de mensen een hooguit ergerlijke worst zijn. Maar niet voor een op de loonlijst van de Staat der Nederlanden staande werknemer. Geen boodschap hebben aan je werkgever resulteert uiteindelijk in ontslag.

Dat het nog niet zover is, getuigt hooguit van de kinderlijke verheerlijking van het koningshuis door een groot deel van de bevolking. Maar het wordt zo langzamerhand een beetje te pijnlijk. Heel misschien kan Nederland toch nog een beetje volwassen land worden als ook de meest sullige onderdanen het zat zijn. Dan worden we een bananenrepubliek. Dat weer wel.

Het geile Oosten

Het land van duizend en een nacht, dat was het Midden-Oosten in mijn vroege jeugd. Nee, niet Israël of Palestina natuurlijk maar Perzië en een stad als Bagdad deden de fantasie op hol slaan.

Harems, ja, daar droomde ik van als jongetje. Natuurlijk het was geen pretje daar als blanke slavin terecht te komen, maar het was vast niet alleen maar ellende, zo dacht ik. Heerlijk druiven eten omringd door roomblanke Rubensdames, die zich alles welgevallen lieten. In het fatsoenlijke min of meer. Een sluier was om iets prijs te geven en af te werpen. Het kan verkeren.

Je las wel eens een boek, waarin dit beeld weliswaar werd bijgesteld, maar het mysterieuze en aangename beeld verdween er niet door. Het Midden- en Verre Oosten moest toch een soort van paradijs zijn. Niet voor niets situeerden de schrijvers van bijbel hun beginparadijs toch zo’n beetje in die contreien.

Aan die gedachten werd ik herinnerd door de voorpagina van de Groene Amsterdammer van vorige week. Hierop was zo’n tafereel te zien dat ik in mijn jeugd min of meer als iets bestaands dacht. Ik droomde er even bij weg.

Later bij het volwassen worden - ach wat een naar proces - kreeg ik ook een boek over het oriëntalisme in het Westen in handen. Een wrede ervaring was het. Niets van de heerlijkheden waarvan ik droomde bleek bestand tegen de werkelijkheid. En dan ook nog dat verontwaardigde toontje over ons westerlingen. Ik voelde me warempel schuldig.

Kan ik het helpen als ik bij een kalifaat in eerste instantie aan geile harems denk? Tja, wij werden natuurlijk bedrogen in onze jonge jaren door die hitsige schrijvers en filmen met weelderige blanke slavinnen in stoombaden, heerlijk beschermd door mannen zonder ballen ofwel eunuchs. Oh, Angelique een, twee en weet ik hoeveel meer.

Als je er nu aan terugdenkt schaam je je bijkans. We weten nu wel beter, toch? Ja en nee, we weten dat er geen harems  - meer? – bestaan. Dat de Oosterse landen nu behoren tot de meest preutse die er op de wereld zijn. Dat is het beeld althans. Al liet Femke Halsema toch ook een ander Oosten zien, veel sensueler als alleen dat van landen met steniging van overspelige dames, waar vrouwen niet auto mogen rijden.

En dat preutse hebben om eerlijk te zijn Westerlingen daar gebracht. De wilden in Afrika en Amerika werden tenslotte ook als eerste voorzien van een bh. Maar goed, alle ellende ten spijt wil ik toch vast houden aan een wellustiger Oosten waar de islam een vruchtbaarder bodem vormde voor een beetje plezier dan het naargeestige christendom.

Geef mij maar heerlijke wulpse billen in plaats van boze bommen. Het maakt de wereld in ieder geval aangenamer en zeker leefbaarder dan die gruwelijke realiteit.

De kloof tussen alfa's en beta's

Ionica Smeets zei het treffend tijdens Zomergasten zondagavond: Er is een kloof tussen alfa’s en beta’s. Deze lijkt bijna onoverbrugbaar.

In de jaren zeventig waren intellectuelen zij die een studie deden die liefst zo ver mogelijk van het abstractere denkwerk af stond. Immers diegenen die gestudeerd hadden in de natuurwetenschappen, wat wisten die nu van de mensen. Die hadden hier nooit over nagedacht.

Waren zij niet degenen die atoombonnen in elkaar hadden geknutseld? Die in hun ivoren toren de verschrikkelijkste zaken bedachten waar gewone mensen geen weet van hebben en dit alles zonder maatschappelijk besef. Diep was de minachting voor zulke lieden.

Andersom maakten de natuurwetenschappers en wiskundigen zich in het geheel niet sappel om dergelijke aantijgingen als ze al tot hen kwamen. Het waren volstrekt gescheiden werelden. In de ene hoefde je absoluut geen schaamte te hebben als de simpelste rekensom te ingewikkeld bleek en beta-wetenschap je geen biet interesseerde, in de andere evenmin voor de ongeïnteresseerdheid in maatschappij en cultuur.

Het was een simpele wereld. Vooral op hbo-niveau werd deze scheiding der geesten lang in ere gehouden. Op de hts hoefde je naast de vakliteratuur geen boek te lezen en op de sociale of pedagogische academie hoefde je niet te kunnen rekenen. Op de universiteit was de scheiding iets minder heftig. Al stonden de geesteswetenschappen maatschappelijk, althans voor wat zich het denkend deel der natie dacht, hoger in aanzien. Alleen onwaarschijnlijke liefdesrelaties wilden hier nog wel eens doorheen te breken.

Als alfa opgeleide kwam ik al snel in conflict met mijn vakgenoten, toen ik een ongezonde belangstelling voor abstracte zaken begon te vertonen. Met medebelangstellenden vroegen we om zoiets verwerpelijks als lessen in logica in een sociale wetenschap. De verontwaardiging was groot.

Is het nu beter? Niet echt. De alfa’s zitten nu in beleidsbanen. De beta’s bleven op de universiteit en kwamen ze hierbuiten dan ging het al snel mis. Een beetje ingenieur was na een jaar of vijf manager en nam de gewoonten van de alfa’s over. Erger nog de gemiddelde politicus is een alfa-type. Sorry Samson en natuurlijk Plasterk, maar kijk naar jullie collega’s en wie met pek omgaat…

Zulks is rampzalig als er gerekend moet worden en oordelen worden gevraagd die gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek. Dan rommelen de alfa’s maar wat aan en zijn verbaasd als de werkelijkheid anders is dan ze in hun vermeend intellectuele hoofden hadden bedacht. Dan verbaast het niet eens meer als er energiewoordvoerders zijn die niet geloven in klimaatopwarming.

Nogmaals is het erg? Ja, het is erg, heel erg zelfs. Het wordt echt tijd dat academische studies hier net als in bijvoorbeeld de VS beginnen met een oriëntatie in andere disciplines. Dus geesteswetenschappen voor technici en wiskunde voor de politicologen. Maar goed ook daar gaat het in de politiek mis. Voor veel optimisme is daarom geen plaats, maar goed dat was al het geloof der blinden, sprak beta-schrijver W.F. Hermans ooit.

Misplaatst boerengemekker

Stel je nu eens voor dat Rusland uit wraak voor de opgelegde sancties plots zou besluiten geen Nederlandse schroefjes en boutjes meer te importeren. Sneu, maar ondernemersrisico zouden we zeggen. Maar owee kom niet aan de land- en tuinbouw.

Nog voor er sprake was van een boycot van voeding stond boerenlobbyclub LTO al bij het kabinet op de stoep om compensatie. Hé, was die club ook niet voor de sancties? Dan moet je de gevolgen toch ook dragen?

Bij land- en tuinbouw is dit anders in Nederland. Vraag niet wat het specifiek is, maar het is merkwaardig. Een weinig interessante sector voor de totale economie van Nederland, iets van 1,5 procent van het totaal inclusief doorvoer en lucratieve bollenhandel.

De glastuinbouw zit al jaren in de rode cijfers, de vleessector kampt met teruglopende omzet door een veranderend leefpatroon in Europa. De melkveehouderij is een gesubsidieerde bedrijfstak met boeren die zich ondernemer achten, maar met een minimaal rendement, slechts overeind gehouden door hun coöperatie. 

Kortom weinig om nu een voorkeurspositie te geven. Maar prompt komt staatssecretaris Sharon Dijksma met pogingen compensatie te zoeken. Tja, de LTO heeft zijn werk weer goed gedaan. Daar kon Wakker Dier niet tegen op.

Deze actiegroep deed nog even zijn best om de veeboeren uit te sluiten van eventuele compensatie wat meteen op krokodillentranen van de lobbyclub stuitte: Dat iemand misbruik zou maken van hun droevig lot om de eigen belangen naar voren te brengen. Schande!!

En dan is er nog niet eens een compensatie. Dat verhindert boeren en tuinders niet van de hoogste daken te schreeuwen dat ze zo zwaar getroffen worden. Tuinders voorop, maar ook de melkveehouders. De akkerbouwers zijn stil, ach die zijn doorgaans wat intelligenter en in dit geval minder zwaar getroffen met hun producten die niet zo zwaar op Rusland leunen.

Tuinders moeten het grotendeels op de vrije markt zoeken, al krijgen ze natuurlijk wel relatief goedkoop aardgas als verkapte subsidie. Melkveehouders krijgen gemiddeld zo’n 25.000 euro subsidie per jaar en dat betekent voor sommigen meer dan een ton. Moeten die nu gecompenseerd worden voor een tegenvaller?

De vleessector is gezien het aantal schandalen van de laatste jaren zo langzamerhand een club van maffiosi waar een financiële straf meer dan op zijn plaats is. Niets  rechtvaardigt derhalve een compensatie voor de LTO-leden, een compensatie die bij de schroefjes en boutjes meer op zijn plaats zou zijn, maar die hebben geen huilende fabrikanten op televisie en geen goed geoliede lobbyclub met prima toegang tot politici. 

Voorwaarts Christenbroeders!

Eigenlijk miste ik het een beetje de afgelopen tijd. Er was toch genoeg ellende in de wereld om het christelijk geluid te laten horen. Plots is het er weer.

Het is ook wat als je een gelovig mens bent. De opdracht is toch duidelijk de noden van de medemens te verlichten. Een paar duizend dode Palestijnen kregen amper aandacht, want ja, een beetje christen staat pal achter Israël. Moeilijk zo iets.

Vroeger was dit gemakkelijker. Dan had je het IJzeren Gordijn met de goddeloze Russen en daar werden christenen vervolgd. Dat was duidelijk dus scheepten ze er stiekem vrachten bijbels heen. Toen het gordijn viel wisten de schriftvolgers niet hoe snel ze hulptochten moesten organiseren naar die geknechte volken in het Oosten. Bijbels ook, maar nu verpakt in onze afgedragen spulletjes.

Maar al snel bleek de behoefte er niet zo groot, dus werd het een beetje stil. Je kunt niet iedereen te hulp schieten tenslotte. Ja, er waren natuurlijk witte raven die hulp organiseerden naar hulpbehoevende armen in Afrika maar tja sinds het een beetje gevoelig ligt dat met de winning van nieuwe zieltjes te combineren was daar voor de meerderheid de lol al snel af.

En potdikkeme laten de Russen en Chinezen de christenen ook nog met rust. Dus dan keer je je een beetje in je zelf. En hier viel ook nog wel wat te evangeliseren. Ik kan me zo voorstellen, dat het allemaal niet zo levensvullend was. Hoezo noden lenigen?

En dan komt er als een Godsgeschenk ISIS die de meest gruwelijke misdaden tegen christenen begaat. Nu waren die jihadisten al wat langer aan het moorden, maar ach, je kunt niet overal bij zijn. Maar vanaf het moment dat bekend werd dat christenen het doelwit werden, was de goegemeente in een klap wakker.

Vergeten was de inval in Gaza. Dit was het echte werk. Vervolgde christenen te hulp schieten. Dus zien we nu uit alle christelijke hoeken initiatieven die duivelse ISIS aan te pakken. Christelijke politici worden plots wakker uit het zomerreces, inzamelingsacties komen op gang en de regering wordt aangespoord toch echt iets te doen daar in dat verre land.

Nee, geen verkeerd woord over onze christelijke medemens. Ik vind dit mooi en ben bijna het zwijgen vergeten over de overdadige wraakoefening van Israël in Gaza. Voorwaarts Christenbroeders!!!

Kassameisjes

Kassameisjes, hij kan er niet genoeg van krijgen. Waar andere mannen met geen mogelijkheid tot boodschappen doen te bewegen zijn, doet hij niets liever.

Wanneer het begon weet hij allang niet meer, maar hij heeft altijd al graag boodschappen gedaan. Nog voor hij trouwde was het zijn favoriete bezigheid. Van vrienden hoorde hij wel eens dat ze meisjes oppikten in het museum. Hij fantaseerde liever over de supermarkt.

Al winkelend wierp hij stiekem een blik op de winkelwagentjes van aantrekkelijke dames. Aan de inhoud kon je prima zien of ze alleen woonde dan wel voor een gezin winkelde. Een luierpak was dodelijk voor zijn libido.

Later veranderde dit. De aandacht verschoof naar de achterkant. Een paar mooie billen zetten hem aan het fantaseren. Vooral wanneer het buiten warmer werd genoot hij volop van schoonheden die bukten om iets van de onderste stelling te pakken.

Het was een ongevaarlijke hobby. Hij kon zo ongemerkt borsten in weinig verhullende shirts zien hangen. Jaren liep hij zo door supermarkten. Nooit deed hij het voor een hele week, nee liefst voor elke dag apart. 

Nooit was hij betrapt op zijn geile blikken. Naar mate de jaren vorderden begon hij zich toch een beetje te schamen voor zijn gegluur. En schrok als zijn blik gericht op een rue d’amour die van de bezitter kruiste. Hoe onschuldig het ook was.

De laatste jaren verlegde hij zijn aandacht op de meisjes achter de kassa. Vooral supermarkten waar de bedrijfsleider een bijzondere voorkeur voor vrouwelijk schoon aan de dag legde bij de personeelskeuze hadden zijn voorkeur, ongeacht het prijsniveau van de winkel. Ja, het viel hem aanvankelijk bij de opkomst van de prijsvechters op dat daar louter lelijke meisjes achter de kassa zaten.

Dat is nu veranderd. Hij is gelukkig want ook de Lidls en Aldis weten inmiddels het schoner vrouwvolk aan te trekken. En het toppunt van geluk moest nog volgen. Dat kwam toen hij zijn saaie werk kwijt raakte. Hij liet zich omscholen en is nu bedrijfsleider van een luxe Lidl.

Nu mag hij zelf de meisjes uitzoeken en dat doet hij met verve. Wel is hij een strenge chef en houdt de klanten scherp in de gaten, of er geen geile blikken op zijn keuzes vallen. Nu maar hopen dat het niemand opvalt, dat hij de antidiefstalspiegels boven de kassa zo heeft afgesteld dat ze steeds een blik in de bloesjes van de caissières mogelijk maken vanuit zijn geblindeerde toezichthok. De deur is altijd op slot.

IS-gruwelen en KH18

Het is nog niet te laat om de Culturele Hoofdstad 2018 nog eens helemaal om te gooien met in het achterhoofd de gebeurtenissen in Parijs en al die andere plaatsen van gruwel. Het thema 'mienskip' minder loos te maken en ook degenen die er buiten staan binnen te halen.


Beiroet, Bagdad, Egypte, Parijs, iedere keer staan we weer versteld en vullen we praatprogramma's, krantenkolommen met een zoektocht naar de oorzaak. Hoe wreed kan een mens worden? We wijzen naar de islam, het onderwijs, de kansloosheid van werkloze jongeren in ellendige ghetto's, beter onderwijs.


Want beschaafde mensen doen het niet? De beelden van Parijs en eerdere van kinderen met afgesneden hoofden, duizenden mensen op de vlucht en vermoord vanwege een afwijkend geloof. Verkrachtingen, onthoofding, levend begraven, alle wreedheden passeren de revue. Hoe kan het zover komen? Psychologen kunnen er ongetwijfeld boeken over schrijven. Experimenten genoeg.

Natuurlijk Amerikaanse soldaten zijn ook geen lieverdjes, zo bleek uit de Abu Graibh-beelden. En de Nederlandse soldaten in Indië hebben evenmin vlekkeloos gehandeld. En toch zo erg als IS het nu maakt lijkt ongekend. Hoe kan het zo ver komen?

Voorbeelden uit de geschiedenis leren dat het zelden alleen met godsdienst te maken heeft. Religie is wel een ideaal vehikel voor het kweken van haat en haat lijkt de drijfveer achter gruwelijkheden. Maar ook zonder godsdienst kan het, zo toonden Hitler en Stalin wel aan.

Waarmee maar gezegd is dat je een vehikel nodig hebt om haat te kweken, om een mens als niet-mens te zien. Uit Rwanda weten we dat radiozenders een giftige cocktail uitzonden waarin leden van de te vernietigen stam uitgemaakt werden voor kakkerlakken. En kakkerlakken mag je dood trappen.

En als je een religie of ideologie zo uitlegt dat on- of anders gelovigen onmensen zijn mag je daar ook dingen mee doen die je normaal gezien met mensen nooit zou doen. En naarmate dit leidt tot de eerste wreedheden zal dit zonder morele rem uit de hand kunnen lopen, zoals nu het geval is.

Dat erin de islam niet zo’n rem zou zitten wil er bij mij niet in. Misschien dat een morele rem veel te maken heeft met geletterdheid van een bevolking. Onwetendheid zeker in combinatie met religie is een gemakkelijke prooi voor haatzaaien. Maar het verklaart niet alles. De Duitsers van 1939 waren geen ongeletterden, God was met hen en ze waren wel erg goed gedisciplineerd.

Zulke bespiegelingen laten je toch achter met het nare gevoel dat de IS-gruwelen niet een verklaarbaar cultuurverschijnsel zijn. Evenmin zijn ze per definitie aan een religie verbonden. Als de haat maar groot genoeg is iedereen in staat tot akelige dingen. Maar om zo groot te worden heb je een vehikel nodig. Misschien moeten we dat eerder als zodanig herkennen. En dat vehikel onklaar maken en vervangen door een beschaafder vehikel.


Het zou misschien wel een goed idee zijn in Friesland de Culturele Hoofdstad 2018 in het teken van het bestrijden van terreur te plaatsen. Er hoeft niet eens zoveel te veranderen. Het begrip 'mienskip' alleen al, maar dan niet om trots op Us Fryslân te wijzen. Maar een internationaal programma dat in het teken staat van het betrekken van iedereen bij de gemeenschap.


Nodig ook degenen uit die nu buiten de gemeenschap staan. Want daarzonder zullen ze ons blijven haten wanneer we ons feestje vieren. Dat straks roomblanke feestje heeft dan wel een kans gemist.  En het zou nog eens veel groter kunnen worden, dan nu het geval lijkt.

Een oplossing tegen haat en terreur is het niet, maar  het idee dat er één oplossing zou zijn, dat station zijn we al gepasseerd.